ZOMERREPORTAGE | De tuinen van de toekomst

Een dag op de wereldtuinbouwtentoonstelling Floriade Expo 2022 is een inspirerende ervaring. Daarom trok FLEUR naar Almere voor een leerrijke zomerreportage. Hoe gaan onze tuinen er in de nabije toekomst uitzien en welke rol is daarbij weggelegd voor bloemen en planten?

FLEUR bezocht onder meer het Belgisch Paviljoen, de ‘Wilde Weelde Stad’ en de inzending ‘Wild at Heart’. Het is een beetje reizen langs in bloei staande tuinen van zowat veertig landen die deelnemen aan Floriade. De landenpaviljoens presenteren hun cultuur, planten, bloemen en lokale innovaties en oplossingen. Het arboretum vormt de groenstructuur van de expo en van de stadswijk Hortus die na de expo op het terrein verrijst.  

Het jaarthema ‘Growing Green Cities’ is bijzonder actueel en urgenter dan ooit. De klimaatverandering is immers het meest te voelen in de steden. Als op Floriade iets duidelijk wordt, dan wel dat een leefbare stad groen moet zijn.

Tekst en foto’s: Ingrid Allaerts 


HET BELGISCH PAVILJOEN 

Op een driehoekig stuk grond van 500 m² langs het water ligt de regeneratieve tuin en het Belgisch paviljoen ontworpen door de Naamse architect Nicolas Godelet. Zijn bureau Nicolas Godelet Architectes & Ingenieurs uit Yvoir won de wedstrijd uitgeschreven door BelExpo. Godelet geniet internationale faam – vooral in China waar hij al twintig jaar woont en werkt. Hij ontwierp in 2019 ook al het Belgisch tuinpaviljoen op de Floriade in Peking. Recent nog kwam hij in de belangstelling door zijn ontwerp van een 60 meter hoge skischans voor de Olympische Spelen van Beijing. Zijn duurzame visie, die kenmerkend is voor zijn projecten, trok de jury over de streep. 

Het paviljoen is zodanig ontworpen om de impact op het milieu tot een minimum te beperken. Elk gekozen materiaal is volledig herbruikbaar of afbreekbaar, koolstofarm, regeneratief en natuurlijk. Hout, aarde, hennep en natuurlijk composteerbaar bio-plastic zijn allemaal materialen die aan het einde van de expo hergebruikt of gerecycleerd worden. Na de expo wordt het paviljoen afgebroken en het hele terrein doorontwikkeld tot de groene en gezonde stadswijk van de toekomst: Hortus. 


Het moest een natuurlijke, speelse en typisch Belgische tuin worden met planten afkomstig uit de drie gewesten.”

Het perceel heeft een driehoekige vorm die ook doorgetrokken is in de structuur van het paviljoen, in de dolomietpaden tot zelfs in de driehoekige kruidenbakken. Rond het tuinpaviljoen loopt een pad langs eetbare planten, mooi opgebonden geurerwten, bloemen, frambozen en kruiden in bakken. Handig zijn de bordjes waarop de namen prijken van gekende en specialere planten zoals het colaplantje, wasabi rucola, duizendblad, Bergamotplant en nog zoveel meer.

Het moest een natuurlijke, speelse en typisch Belgische tuin worden met planten afkomstig uit de drie gewesten. De eetbare planten komen van ‘Kwekerij De Zoetewei’, een kleinschalige kwekerij van bijzondere groenten en fruitsoorten in Putte bij Mechelen. Centraal op het terrein is een waterbekken in leem gemaakt. Op een houten bank aan het water geniet een koppel van de rust die deze plek uitstraalt. 


DE WILDE WEELDE STAD 

De tuin van de ‘Wilde Weelde’ bevindt zich op het Utopia-eiland. 

De ‘Wilde Weelde’ is een vakgroep die streeft naar een natuurlijke omgeving en bestaat uit ondernemers die vanuit een ecologische visie milieubewust werken. In deze vakgroep zitten zowel kwekers als ontwerpers, hoveniers, boomverzorgers en leveranciers van verantwoorde tuinmaterialen. 

“Deze tuin is denk ik de meeste gefotografeerde tuin op het terrein”, vertelt Emiel Versluis. 

“Het Utopia-eiland was een verwilderd, kaalgekapt stuk grond. Aan de overkant van het water zie je de stad. We hebben een stukje stad naar hier gebracht. Met deze tuin vertellen we verschillende verhalen. Hoe kan je in de stad omgaan met water? Hoe zorg je voor meer biodiversiteit en gebruik je zo min mogelijk verharding? Zelfs op kleine schaal kan je een grote biodiversiteit genereren.” 

De beplanting bestaat uit inheemse planten gecombineerd met kleurige tuinplanten. Bol- en knolgewassen zorgen voor nog meer kleur en veel nectar voor vlinders en bijen. De spontaan groeiende planten in een stad inspireerden de ‘Wilde Weelde’ om ook hier op een natuurlijke manier te beplanten. 

In deze tuin gaat het ook over hergebruik van materialen. De grindtegels zijn tweedehands en in de vorm van een spiraal gelegd. De spiraal staat voor beweging in de stad, voor de cycli in natuurlijke processen, voor de luchtstromen. Rondom is een stammenwand gemaakt die staat voor de gevels in een stad. Een soort stadsmuur die hier ook fungeert als insectenwand en als nest- en schuilgelegenheid voor dieren. 

Voedselbank 

In steeds meer steden worden plekken gecreëerd om voedsel op kleine schaal te telen. In de Wilde Weelde tuin is een verhoogd plantenvak gemaakt waarin allerlei eetbare planten, keukenkruiden en groenten groeien die later ook geoogst kunnen worden. De voedselbank wordt gevoed door waterspuwers. Het regenwater afkomstig van het dak druppelt via een lepelketting in de voedselbank. Het regenwater sijpelt ook verder door via een bloemenweide naar een poel. Op de zonnige plaatsen groeien de vaste kruiden. Op de meer vochtige plekken groeien eenjarige kruiden en groenten. Een lange gestapelde bakstenen muur in de schaduw is begroeid met kleine muurplantjes. Het is een fantastische tuin, inspirerend voor iedereen die met bloemen en groen bezig is. 


ZOMERBLOEMEN 

We wandelen verder naar een prachtige pluktuin van LTO Zomerbloemen. Al die kleuren en geuren brengen ons meteen in zomerse sferen. De cultuurgroep LTO Zomerbloemen toont met deze presentatie een afspiegeling van het aanbod zomerbloemen.

De pluktuin is gevuld met zomerbloemen van bolgewassen, vaste planten, heesters, siergrassen en zaaigewassen. Het zijn vooral vaste planten en slechts 10% zijn zaaigewassen. De bloemen werden vorig jaar in april-mei aangeplant. Maar liefst 92 verschillende soorten zomerbloemen vormen van bovenaf gezien twee grote bloemen. Via de groene graspaden wandel je tussen de bloemen door. Ze vormen de contouren van de bloem. Vanuit de kabelbaan kan je van bovenaf zien dat de tuin twee grote bloemen uitbeeldt. Wat een prachtige bloemenzee. Iedereen haalt enthousiast zijn fototoestel of gsm boven.


WILD AT HEART 

‘Wild at heart’ is een realisatie van Lageschaar Vaste Planten, een positieve bijdrage aan het thema ‘Growing Green Cities’. In een stedelijke omgeving bestaat een grote behoefte aan verbeterde ecosystemen voor insecten, bijen, vlinders, vogels en andere dieren. ‘Wild at Heart’ werkt met een natuurlijke beplanting waarbij inheemse plantsoorten op een unieke wijze gecombineerd zijn met gangbare vaste planten. Het beste uit twee werelden wordt hiermee verenigd: wild en inheems voor verhoging van de biodiversiteit. De vele kleurschakeringen en natuurlijke structuren zorgen het hele jaar voor een optimale natuurbeleving. De wilde en inheemse planten versterken de biodiversiteit en creëren een waar paradijs voor insecten, bijen, vlinders en andere dieren.

  

“Onze concepten zijn onderhoudsarm. Het idee is ook dat per vierkante meter minstens twee planten in bloei staan elk seizoen. De beplanting heeft een lange levensduur en moet minstens tien jaar meekunnen. De haag bestaat uit inheemse heesters. De inheemse planten heb ik eerst in mijn eigen tuin gekweekt en uitgeprobeerd. Dit beplantingsontwerp kan je toepassen in elk tuinontwerp”, vertelt Laurens Lageschaar. 

www.lageschaar.nl 


PLUIMHORTENSIA’S 

Alex Schoemaker – zesde generatie van het familiebedrijf ‘Living Creations’ in Boskoop – legt zich toe op het kweken van pluimhortensia’s (Hydrangea paniculata).

  

“We zijn een eigen veredeling gestart met nieuwe rassen die passen in de tijdsgeest van vandaag. We hebben 10.000 pluimhortensia’s geschonken aan Floriade die vorig jaar zijn aangeplant. In onze testtuin hebben we een collectie van twintig soorten die we nu op de markt brengen. Pluimhortensia’s scoren hoog op het vlak van biodiversiteit, zijn oersterk en bestand tegen vorst. Pluimhortensia’s zijn een belangrijke voedselbron voor bijen, vlinders en andere bestuivers. Ze zijn heel klimaatbestendig en daarom een dankbare plant. Een hele zomer lang kan je van hun bloei genieten. De geschonken planten zijn geplant in het drie kilometer lange vlinder- en bijenlint langs de buitenrand van de Expo en in het arboretum op de kavels van China”, vertelt Alex Schoemaker. 

Veel populaire planten bloeien uitbundig, maar maken weinig nectar en stuifmeel aan en trekken daardoor nauwelijks vlinders, hommels of bijen aan. De pluimhortensia bloeit rijk en langdurig én trekt veel insecten aan. Ze bloeien in de zomer met witte tot lichtroze bloemen in grote, kegelvormige trossen of pluimen. In september, als de nachten kouder worden, verkleuren de bloemen naar roze tot donkerrood. 

www.livingcreations.com 


Bezoek Floriade Expo 2022 tot en met 9 oktober 2022


Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.