Haal je prikje: Op visite bij de grootste cactuskwekerij

Cactuskwekerij Ariane in Lochristi is een groothandelaar in de teelt en invoer van cactussen, vetplanten en droogteplanten. Eigenaar Hans Van de Voorde leidt ons rond in deze wonderlijke wereld. Het voelt een beetje als reizen want je waant je hier in een woestijnlandschap.

Het begon allemaal als een hobby. Voor zijn communie kreeg Hans een serre. Zijn ouders stonden beiden in het onderwijs. Er was geen enkele link met de bloemen- en plantensector. Na een opleiding in de tuinbouwschool in Melle deed hij stage in een cactusbedrijf. Toen de eigenaar met pensioen ging, kon Hans de zaak overnemen. Intussen is zijn bedrijf uitgegroeid tot de grootste cactuskwekerij van België.

Advertising
 

Onder een glazen hemel van 3800 m² en nog een extra plastic serre van 2600 m² staan de planten gesorteerd volgens kleur, vorm en soort. We zien exemplaren met grote ronde oren, bolvormen met een donzig uitziend maar verraderlijke vacht van gele stekels, zuilvormige cactussen met grappige uitsteeksels. Geen twee cactussen zijn gelijk, elke plant is uniek.

Van zaad tot cactus

In het eerste gedeelte van de serres staan lange tafels waarop de cactussen gezaaid worden, 80.000 per tafel. De eerste drie weken worden de zaden constant vochtig en warm gehouden onder een plastiek. Daarna worden ze als echte cactussen behandeld. Het duurt ongeveer een jaar en een half om een kleine cactus te kweken. De kleinste maat – een potje met diameter 5,5 cm. – is 2 à 3 jaar oud. Tachtig procent van de cactussen wordt gezaaid en 20% gestekt. De zaden koopt Hans bij zaadleveranciers met grote plantages in Amerika en Zuid-Afrika. Jaarlijks zaait hij ongeveer 120 tot 150 verschillende soorten.

Doornen als een harpoen

De stekken worden van de moederplanten afgesneden en nadien opgepot. Onderaan komt een laag cactusgrond die opgevuld wordt met lava. Lava wordt gebruikt bij het oppotten van de grote cactussen. Dat zijn ‘topzware’ planten. Zo blijven ze mooi stabiel in hun pot staan. Sommige soorten zien er best gevaarlijk uit. Een paar lederen handschoenen en een tang zijn nodig om de cactusstek met minuscule gele doornen op te potten.

“Heel wat mensen zijn bang van cactussen. Deze soort heeft doornen als een harpoen met weerhaken. Als ze je prikken, kan je de doornen er moeilijk uittrekken”, vertelt Hans. “De cactus heeft bovengrondse delen die uitgezet zijn en waarin het water opgeslagen wordt. De doornen vormen een natuurlijke verdediging zodat dorstige dieren de planten niet kunnen opeten.”

Cactussoorten

De grote planten – allemaal ouder dan 5 à 6 jaar – zijn afkomstig uit de Canarische Eilanden en Sicilië. “De cactussen komen uit kwekerijen en niet uit de natuur. Dat mag uiteraard niet. In oktober bezoeken we Tenerife en kiezen de planten uit die dan in het voorjaar geleverd worden.

Hoeveel soorten cactussen bestaan er?

“Er bestaan meer dan duizend soorten cactussen. Als we een selectie willen maken van de soorten die we willen kweken, kijken we naar de vormen en kleuren. Zo zijn er bolvormige cactussen, schijven, zuilen en vertakte soorten. De kleuren gaan van wit tot blauwgroen, geel en bruin. We willen een breed assortiment in kleuren en vormen aanbieden. Elk jaar proberen we nieuwe soorten uit. Nieuw in het assortiment zijn de cactussen met een natuurlijke paarse kleur (Sulcorebutia Rauschii var. Violacidermis). Bloeiende cactussen hebben slechts bloemen gedurende een korte periode: soms gedurende één dag of een paar weken.”

Hoe lang duurt het om een grote cactus te vormen?

“Hoe snel een cactus groeit, is afhankelijk van de soort. De ene soort is zes of zeven jaar oud, terwijl een andere soort van dezelfde grootte 35 jaar oud kan zijn. Je hebt vlug groeiende en traag groeiende soorten.”

Sommige bloemen zien er artificieel uit?

“Dat klopt. We hebben een assortiment cactussen waarin strobloemen geprikt worden. De bloemen komen uit Brazilië waar ze gedroogd, geloogd en gekleurd worden. Vijfentwintig jaar geleden was dat bij ons een topproduct. Nu worden ze vooral verkocht in zuiderse landen en wil men in België gelukkig alleen planten met echte bloemen.”

Hype

Sinds enige tijd is de cactus aan een opmars bezig. “Eind 2016 hebben we de interesse zien veranderen en dat niet alleen in België maar wereldwijd. Zo is er ook veel vraag vanuit Azië. In Korea, China en Japan zijn veel nieuwe rijken. De cactus is daar erg gegeerd. We werken samen met bedrijven die gespecialiseerd zijn in export naar die landen.”

Kan je zelf cactussen kweken?

“Cactussen zijn zeker niet de moeilijkste planten, maar je mag ze niet te graag zien. Als je een stek snijdt, moet je die drie weken laten liggen en dan pas in de grond stoppen. Je mag er niet te veel mee bezig zijn. Liever een maand te laat planten dan een dag te vroeg. Verder moet je weten dat je heel lang moet wachten. Als je daarmee kan leven, is het een gemakkelijke plant.”

Speciale vormen

Wat verder zien we cactussen met precies een rode of een gele muts op. Dit zijn twee geënte cactussen. De ent bovenaan vormt geen bladgroen en wordt gevoed door zijn kompaan onderaan. Deze soorten worden gekweekt in Korea en China. Als een plant niet goed groeit, wordt die op een sterkere plant geënt. De zwakke ent krijgt dan voeding van de sterkere onderstam. Het enten is een creatieve bezigheid. Bedoeling is om steeds nieuwe variëteiten te ontwikkelen. Dat is telkens opnieuw een uitdaging. Sommige planten vormen cristaten. Dit zijn speciale vormen die de plant zelf ontwikkelt of die via stek worden vermeerderd.

Caudexplanten

Hans importeert ook caudexplanten uit Zuid-Afrika. Dit zijn typische droogteplanten die boven of onder de grond een soort wortel ontwikkelen waarin de plant water opslaat om gedurende periodes van droogte te overleven.

“Vroeger werden alle cactussen geïmporteerd uit het land van herkomst. Nu proberen we zoveel mogelijk in eigen land te kweken. We zaaien zelf omdat wij daarvoor beter uitgerust zijn. Als de planten een bepaalde grootte hebben, worden ze overgebracht – omdat wij het klimaat niet hebben – naar de Canarische eilanden om daar gedurende een jaar of twee verder te kweken. Nadien komen de planten terug naar België. Op die manier hebben we meer controle en zijn we zeker dat ze gekweekt zijn en niet geroofd uit de natuur.”

De planten zien er heel bijzonder uit en zijn bestemd voor exclusieve beplantingen. Ariane – echtgenote van Hans – sorteert de planten op maat. Wat verder ligt een lading afkomstig uit Zuid-Afrika. Wat zien ze er grappig uit! Net een kruising van een knolselder met een aardpeer?

“Ik zou er toch niet van eten”, lacht Hans. “Ze hebben zoals cactussen een wit melksap dat heel giftig is. De ‘Dioscorea Elephantipes’ of olifantspoot – eveneens afkomstig uit Zuid-Afrika – zijn onze nieuwste aanwinsten.”

Dioscorea Elephantipes

Trots toont Hans enkele exemplaren. De plant vormt boven de grond een kurkachtige knolvorm met grillige lobben. Zoals de naam het zegt lijkt hij wat op een olifantspoot. Uit de knol klimmen takjes met hartvormige bladeren. 

Wat verder staan enkele kolossen met enorme knollen met groeven getekend door de tijd en hier en daar een litteken van mogelijk een bosbrand. Ze hebben de gezegende leeftijd van zowat 150 jaar en zijn bestemd voor klanten in Japan. Wat een wonderlijke wereld.

“We proberen deze ‘Dioscorea Elephantipes’ nu ook zelf te kweken tot planten met knollen ter grootte van een vuist. Binnen twee jaar moet dit product helemaal op punt staan voor verkoop. Op zoek gaan naar nieuwe uitdagingen, nieuwe soorten maakt het voor ons heel boeiend. Ons werk is nooit gedaan en is nooit eentonig”, besluit Hans enthousiast.

www.arianecactus.be


Tekst & foto’s: Ingrid Allaerts

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.